دانشنامه هزاره و بحران هویت نسل نو

اخیراً در نشستی علمی در پایتخت اتریش، وضعیت سیاسی و فرهنگی هزاره‌ها در افغانستان و خارج از آن به بررسی گرفته شد. در این محفل همچنین به انتشار جلد اول دانشنامه هزاره و نقش آن در پاسخ به بحران هویت نسل نو پرداخته شد.
در این نشست که از سوی فدراسیون بین المللی صلح مستقر در اتریش و نهاد هزاره ورلد (دنیای هزاره) در روز سه‌شنبه ۱۵ جنوری ۲۰۱۹ در محل اجتماعات فرهنگی در مرکز ویانا برگزار شده بود، وضعیت نسل نو پناهندگان افغانستان در غرب و جایگاه پناهجویان هزاره در اروپا به صورت ویژه مورد بحث قرار گرفت.

در اين كنفرانس اعضای سازمان‌ها، مقامات و دانشگاهیان اتریشی، شماری از نمايندگان پارلمان اتريش و  وزارت داخله ی این کشور، اساتيد دانشگاه هاي اتريش، فعالان و نهاد هاي مدني و فرهنگي این کشور و نیز گروهی از فعالان نهادهاي مدني، دانشجویان، زنان .و اساتید و فرهنگیان مهاجرین افغانستان مقیم اتريش شركت كرده بودند

در این محفل در کنار بحث روی سایر موضوعات درباره وضعیت هزاره‌ها و تحولات سیاسی و فرهنگی اخیر در زندگی آنان همچنین گفته شد که دانشنامه هزاره به عنوان بخشی از طرح بزرگتر دایره المعارف جامع افغانستان پاسخی است به بحران هویتی که بویژه در میان نسل جدید پناهجویان در غرب شکل گرفته و روند همگرایی آنان را در دنیای جدید با چالشهای زیادی روبرو کرده است.

اسدالله شفایی رییس هیأت مدیره دانشنامه هزاره از سخنرانان این محفل بود و اشاره کرد که نسل نو پناهجویان در غرب تعریف روشنی از پیشینه تاریخی و فرهنگ مبدأ خود ندارند و ارتباط میان نسل نو و والدین آنها در حال گسست است. در شرایطی که نسل موجود نمی‌توانند پاسخ مستدل و معقولی به نگرانیها و دغدغه‌ّهای نسل جدید ارایه کنند، بحران هویتی روز به روز شدیدتر از قبل به عنوان یک معضل عرض اندام می‌کند. به نظر آقای شفایی، نسل نو مهاجرین افغانستان در غرب از مخاطبان اصلی دانشنامه هزاره هستند و بنیاد دانشنامه هزاره با در نظرداشت همین ضرورت گامهای نخستین را برای ترجمه جلد اول این اثر به زبان انگلیسی برداشته است.

آقای شفایی همچنین تأکید کرد که هدف اولیه دست‌اندرکاران دانشنامه هزاره، تدوین دانشنامه جامع افغانستان بود که به دلیل فراهم نبودن شرایط طرح کوچکتر دانشنامه هزاره دنبال شد. او گفت برگردان چنین اثری می‌تواند به روند همگرایی پناهجویان افغانستان در غرب کمک کند.

الیزابت کوک مدیر اجرایی شعبه اتریش فدراسیون جهانی صلح این سوال را مطرح کرد که آیا قصد ترجمه این اثر به زبان آلمانی نیز در نظر است؟ پاسخ رییس هیأت مدیره دانشنامه این بود که قصد ترجمه دانشنامه به زبانهای مختلف وجود دارد اما در شرایط فعلی اولویت با ترجمه آن به زبان انگلیسی است. چرا که این طرح بزرگ با حمایت مهاجرین افغانستان در غرب از نظر مالی تأمین شده و با توجه به مضیقه‌ّهای مالی، باید برای برگردان آن به زبانهای دیگر حامیانی در این زمینه یافت شود.

حمزه واعظی عضو شورای علمی دانشنامه در این نشست گفت که در چند دهه اخیر در افغانستان شرایطی پدید آمده که هزاره ها را در معرض تحولات جدیدی  در حوزه ی زندگی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و اقتصادی قرار داده است. این تحولات بویژه پس از معاهده بن و استقرار نظام جدید و با ساختار و هویت نسبتا دمکراتیک ابعاد تازه تری به خود گرفته است. او توسل به گفتمان عدالت و تعامل شهروندی مواجهه ی منطقی و مداراگرانه با پدیده ی تکثر مذهبی و تعدد دینی را بخشی از دگرگونی در عرصه باورهای فرهنگی و مذهبی بر شمرد.

حسین‌علی کاظم یزدانی، مورخ، در این نشست بحثی پیرامون پیشینه تاریخی هزاره‌ّها ارایه کرد. آقای یزدانی تأکید کرد که هزاره‌ها از قدیمی‌ترین ساکنان منطقه هستند، اما در عین حال دیدگاه پیشینه آریایی هزاره‌ها را فاقد پشتوانه خواند. در این نشست، دولت دولت‌یار دانشجوی دکترای دانشگاه وین به تبیین جایگاه هزاره‌ها در سیاست افغانستان پرداخت و عالمی پویا، فیلم‌ساز از ضرورت تولید هنری به عنوان یکی از راه‌های ترویج صلح در کشوری درگیر مناقشه مانند افغانستان سخن گفت. سخنانی که واکنش مثبت مقامات فدراسیون جهانی صلح را در پی‌داشت.


در پایان این نشست اغلب شرکت‌کنندگان اتریشی از جمله پیتر هایدر رییس فدراسیون جهانی صلح، انتشار جلد اول دانشنامه هزاره را در نبود حمایت رسمی و دولتی یک دستاورد علمی قابل توجه بر شمردند و بر ضرورت ترجمه آن برای نسل جدید مهاجرین افغانستان در اروپا تأکید کردند.

قرار است یک گزارش ویدیویی از نشست اتریش از سوی نجیب‌الله هزاره (مسئول هزاره ولد) با همکاری آکادمی فیلم بامیان به زودی از طریق شبکه‌های اجتماعی منتشر شود.

سپاس بسیار از حبیب نظری که عکسهای خوب این نشست را تهیه کرده است.

4 thoughts on “دانشنامه هزاره و بحران هویت نسل نو”

  1. دانشنامه هزاره، وایجاد حساسیت ها.

    درطی روزهای گذشته درمورد مقالات، مدخلها ومحتویات دانشنامه هزاره، انتقادهای جمعی وهمگانی درداخل وخارج از افغانستان صورت گرفت. توجه اذهان عمومی واهل علم و قلم را به خود جلب وتمام اقشار جامعه دراین مورد بی تفاوت نمانده با جدیت اظهار نظرنمودند.
    بانظرات موافق یامخالف خویش درحرفه ی بودن ونبودن کارها، مسلکی عمل نمودن و ننمودن، بیطرف بودن و نبودن دست اندر کاران آن باجدیت ابراز نظر کردند که این شیوه، امتیاز بزرگ درجامعه امروز ما ونوید بخش جامعهء روشن وپویایی فردامی باشد، زیرا که بابصیرت وآینده نگری برای حفظ ارزشهای تاریخی،فرهنگی وسیاسی مردم خویش ونسل های آینده حساس هستند.
    اما بیدون کدام حب وبغض شخصی می توان گفت که، حساسیت نسل آگاه امروز درقبال سرنوشت جمعی به خوبی قابل درک وتحلیل است، ازاین منظر که؛ مدخلهای که امروز با بار منفی یامثبت ثبت دانشنامه شده یامی شود سندی است ازحوادث گذشته وحال هزاره. ازلابلای تمام گفتارها وانتقادها چیزی که مشخص هست این است که، آنچه درآینه ی چشمان تاریخ اتفاق افتاده وتاریخ شاهد آن بوده، بیدون کم وکاست ثبت شود. که یکی ازارزشهای تاریخ نیز همین است که حوادث ورخدادهای تاریخی به گونه ی مستند ودست نخورده بیدون دخل وتصرف گزینشی افرادثبت شود، نه آنگونه که افراد بخواهند!. آنچه امروز در دانشنامه ازوقایع تاریخی وفرهنگی گذشته وجریانات امروز ملت هزاره ثبت می گردد سندی خواهد شد برای نسل فردای این ملت که هیئت علمی دانشنامه شاید آن رابادرایت وتعهد فکری یا باسهل انگاری وتعهد ناپزیری انتخاب وبه عنوان دانشنامه هزاره، سندی به نام هزاره ثبت تاریخ نموده اند.
    بنا براین خاست ملت هزاره از تمام دست اندرکاران دانشنامه این است که، این اثر باید مصدر افتخار وغرور هزاره برای نسلهای بعد ازما باشد نه مایه ی شرمساری و سرفکندگی تاریخی.
    یکی ازبزرگترین رخداد تاریخی برای ملت هزاره (شهید وحدت ملی بابه مزاری) و آرمان عدالت خواهی او می باشد که برای مردم ماهمان خط سرخیست که درمراحل دشوار وسر نوشت ساز جمعی هزاره، حرف آخر را خواهد زد واین موضوع را به نام دانشنامه هزاره نمیتوان برهزاره تحمیل نمود و ازآن طرف شهید مزاری را که هویت ملی هزاره می باشد، تحت عنوان دانشنامه نویسی مدرن و مسلکی، ازتاریخ هزاره بامصلحت یگ عده که همیشه درشکار چنین فرصتی به کمین نشسته اند حذف نمود.
    همانگونه که همه شاهد چاپ اتنوگرافی اقوام افغانستان نیز بودیم ودیدیم که آنچه را یگ عده در مورد هزاره خواستند، گفتند ونویشتند، نه آن واقعیت های که تاریخ به عنوان یگ شاهد عادل وبیطرف ناظر آن بوده ودر حافظه همیشه ماندگارش آن را ثبت نموده، اما وقتی که پای حقیقت و تحقیق به میان آمد، حاصل تمام زحمات تبعیض آمیز وغیر انسانی شان یگشبه برباد رفت و واقعیت بر دروغ پیروز گشت.
    اما، من با شناختی که ازتعدادی ازشخصیتهای گرانمایه وعزیزی که در نهاد دانشنامه دارم، براصلاح وتداوم ان امیدوارم ونیز باور دارم که باحضور آن عزیزان درآن نهاد، دانشنامه اصلاح وبه خاست ونظر مردم وحامیان دانشنامه احترام گزاشته می شود.
    درپایان از هیئت محترم مدیره وهیئت محترم علمی دانشنامه با صمیمیت تقاضا می گردد این که به خاست وانتقاد های مردم خویش وحامیان دلسوز دانشنامه در داخل وخارج توجه جدی مبتنی براعتماد واحترام متقابل داشته باشند.
    جهت کسب اعتماد مردم به نهاد دانشنامه وبرگر داندن آرامش به اذهان عمومی، پیشنهاد می نمایم این که.
    ۱ : تشکیل جلسه فوری وعمومی در نهاد دانشنامه وبحث روی خاست ها وانتقادات مردم جهت اصلاح دانشنامه.
    ۲ : ریس شورای علمی، ریس هیئت مدیره ومسئول ویراستاری دانشنامه برای مردم واضح سازند که کدام یکی درانجام کارخود ضعف داشته.
    اگر این کار صورت گیرد ضعف ها وکوتاهی ها مشخص خواهد شد.
    ۳ : اصلاحات وتغیرات جدی در ساختار اجرائی و مدیریتی دانشنامه.
    ۴ : مشوره بااهل قلم وشخصیت های متعهد وخبره ودرخواست همکاری با دانشنامه
    ۵ : تفتیش وبررسی دقیق وعلمی ازمدخل های دانشنامه زیر نظر یگ هیئت فنی ومشخص که پاسخگوی انتقادات مردم باشد وهم توان اصلاح اشتباهات را داشته باشد.
    ۶ : بعد از ویرایش وتغیرات جدی، یگ جلد آزمائشی چاپ ودرخدمت خبرگان علمی وروشنفکران صادق به مردم وتاریخ خود ونیاکان خویش قرار داده شود بعد ازمطالعه و تصحیح،چاپ آن آغاز گردد.
    در صورت پافشاری بنیاد دانشنامه برگفته های قبلی وعدم توجه به انتقادات اکثریت مطلق مردم وحامیان دانشنامه، شاید شرایط قبل ازچاپ وشرابط فعلی آن درمورد حمایت ازدانشنامه کاملا تغیر کند.
    سپاسگزارهمه خواهران وبرادران.

  2. نویسندگان این. دانشنامه به رهبر شهید توهین کردند کسانیکه که میخواهند دانش نامه بی نویسند باید خیرد داشته باشند به این نمی شود گفت دانش نامه هزاره باید نامش را کشکول هزاره میذاشتن چونکه در کشکول قصه افسانه است شعر است مسایلی سیاسی است مسایلی مذهبی است این دانش نامه با کشکول هیچ فرق نداره باید این کشکول هزاره دوباره باز بینی شود و از تمام مردم هزاره معضورت خواهی کند

    1. با سپاس از جناب جعفری، در دانشنامه هزاره قصدی برای توهین به هیچ فردی به شمول استاد مزاری وجود ندارد. پاسخهای تفصیلی ما را دنبال کنید و اگر قناعت حاصل نشد، منتظر دریافت نظرات بیشتری از سوی شما هستیم

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *