۰۱ میزان, ۱۳۹۹

سازمان علمی دانشنامۀ هزاره متشکل از شورای علمی، شورای مشاوران، گروه‌های ویراستاران علمی و ارزیابی و گروه‌های منطقه‌ای است.

شورای علمی


شورای علمی دانشنامه با شروع تدوین جلد اول دانشنامه در سال ۱۳۹۶ خورشیدی با رویکرد ارزیابی مدخل‌ها تشکیل شد. اعضای شورای علمی دانشنامه در جلد اول دانشنامه شامل محمداسلم جوادی، نبی خلیلی، حسن رضایی، اسدالله شفایی، ابوطالب مظفری و حمزه واعظی بود و در حال حاضر اعضای آن داکتر محمدامین احمدی، داکتر یحیی بیضاء، محمدعلی جویا، نبی خلیلی، حسن رضایی، اسدالله شفایی، داکتر یونس طغیان ساکایی، داکتر محمدسرور مولایی و پروین ولی‌زاده (منشی شورای علمی) است و ریاست آن را ابوطالب مظفری بر عهده دارد . وظایف شورای علمی عبارتند از: تدوین شیوه‌نامه و نظردهی دربارۀ مفاد علمی و فنی آن؛ تعیین چارچوب و حدود مدخل‌های دانشنامه در موضوعات مختلف؛ بررسی و ارزیابی مدخل‌های هر جلد به لحاظ ارزش‌داوری، پیش‌داوری، قضاوت‌های ارزشی، گرایش‌های متعصبانه و جانب‌دارانه و استناددهی از منابع دست اول و درست و رعایت سیاست‌های کلی دانشنامه؛ نظردهی بعد از ارزیابی مدخل‌ها در گروه‌های ویراستاران علمی و ارزیابی؛ خوانش و تصویب مدخل‌های جنجالی و مهم؛ بازنگری نهایی و تصویب مدخل‌های هر جلد.

شورای مشاوران


بنیاد علمی دانشنامه به منظور مشورت‌خواهی دربارۀ برخی موضوعات و اتخاذ برخی سیاست‌های علمی در تدوین و نگارش دانشنامۀ هزاره شورای مشاوران دانشنامه را از میان محققان و پژوهشگران تشکیل داده است. شورای مشاوران متشکل از سرور دانش، دهقان زهما، عزیزالله شفق، سلطان‌علی کشتمند، سید عسکر موسوی، عبدالمجید ناصری، حاج کاظم یزدانی است. وظایف مشاوران عبارتند از: نظردهی دربارۀ برخی سیاست‌های کلی دانشنامه که از طرف شورای علمی نظرخواهی شده است؛ مشاوره در انتخاب برخی مدخل‌های تاریخی در حوزۀ جغرافیا و تاریخ قوم هزاره؛ مطالعه مدخل‌ها به انتخاب شورای علمی و نظردهی دربارۀ آن‌ها است.

گروه‌های ویراستاران علمی و ارزیابی


گروه‌های ویراستاران علمی و ارزیابی در پنج گروه تاریخ، جغرافیا، سیاست و تاریخ معاصر، فرهنگ و مهارت‌های ویژه تشکیل شده است. هرکدام از گروه‌ها شامل زیرگروه‌های موضوعی هستند. شورای علمی دانشنامه به منظور ارزیابی تخصصی مدخل‌های دانشنامه، گروه‌های ویراستاران علمی و ارزیابی را با انتخاب افراد از میان متخصصان و محققان رشته‌های مختلف تشکیل داده است. برخی اعضای گروه‌های ویراستاران علمی و ارزیابی به ترتیب الفبایی عبارت‌اند از: عوض‌علی اعتمادی، علی‌بابا اورنگ، عباس پویا، عارف جعفری، محمدجواد خاوری، طاهر خاوری، عباس دلجو، محمدشریف سعیدی، سید اسحاق شجاعی؛ حفیظ شریعتی، الهام غرجی، حبیب‌الله فهیمی، عبدالحکیم کاظمی، سلطان‌علی کشتمند، فاضل کیانی، خادم‌حسین شفاییکیو، محمدحسین محمدی، شوکت‌علی محمدی، سید عسکر موسوی، سید غلام‌حسین موسوی، عبدالمجید ناصری، کاظم یزدانی. روند گسترش گروه‌های ویراستاران علمی و جذب کارشناسان و متخصصان در عرصه‌های مختلف همچنان جریان دارد. وظایف گروه‌ها شامل مواردی مانند کنترل ساختار مقاله و جامعیت مدخل در موضوع موردنظر؛ بررسی انسجام منطقی متن مقاله و عاری بودن آن از هر نوع تعارض و تناقض با توجه به موضوع مدخل؛ بررسی کاربرد منابع دست اول و بررسی داده‌ها در موضوع مدخل؛ بررسی و تصحیح اشتباهات تاریخی و اصطلاحات علمی و فنی در موضوع مدخل است.

گروه‌های منطقه‌ای


بخش قابل توجهی از مدخل‌های دانشنامه را مناطق جغرافیایی اعم از ولایت، ولسوالی، منطقه، قریه، پدیده‌های طبیعی چون دره، کوه، رودخانه و آثار باستانی تشکیل می‌دهد. با توجه به وضعیت کنونی کشور که امکان اعزام گروه‌های تحقیق به منظور جمع‌آوری اطلاعات، مشاهدات عینی و انجام مصاحبه‌ با افراد بومی وجود ندارد. بنیاد دانشنامه بر آن شد تا گروه‌های منطقه‌ای را از میان افراد بومی و علاقه‌مند تشکیل دهد. گروه‌های منطقه‌ای دانشنامۀ هزاره در سطح ولسوالی تشکیل شده است. گروه‌ها شامل یک سرگروه و سه عضو هستند. اعضای گروه از مناطق مختلف ولسوالی هستند تا بتوانند کل ولسوالی را پوشش دهند. گروه‌های منطقه‌ای اطلاعات مندرج در مدخل‌های ولسوالی را قبل از چاپ تأیید کرده و بعد از چاپ هر جلد دانشنامه نیز در قبال اطلاعات مندرج پاسخ‌گو خواهند بود. تاکنون برای تعدادی از ولسوالی‌ها گروه تشکیل شده است، افراد همکارِ دانشنامه در گروه‌های منطقه‌ای شامل عباس اسکندرزاده، محمد امینی، محمود جعفری، علی جعفری، علی دانش، حمیدالله رفیعی، حسین رهیاب، عبدالعلی عادلی، حسن‌رضا فهیمی، شوکت‌علی محمدی‌شاری، محمدحسن ناطقی، محمدهاشم علی‌زاده، حمید زکی و غلامرضا نوید است. روند تشکیل گروه‌ها همچنان جریان دارد و بنیاد دانشنامه در نظر دارد برای تمام ولسوالی‌های هزاره‌نشین گروه منطقه‌ای داشته باشد. همچنین گروه‌های منطقه‌ای در معرفی مدخل‌های محلی با دفتر دانشنامه همکاری دارند و دفتر دانشنامه نیز در زمینۀ مدخل‌یابی از گروه‌ها مشورت لازم را می‌گیرد.