۱۹ سرطان, ۱۳۹۹

مدخل‌های نیازمند تکمیل

باغتو
منطقه‌ای در ولسوالی شاه‌ولی‌کوت ولایت قندهار

منطقۀ باغتو در شمال رودخانۀ ارغنداب و در پُشتۀ قندهار قرار دارد و به جهت داشتن باغ‌های انار و بادام فراوان، باغتو نامیده شده‌است. این منطقه اکنون زیرمجموعه ولسوالی شاه‌ولی‌کوت است. باغتو، دارای چندین قریه و آغیل است که با توجه به تعدّد قریه‌های زیر مجموعه و جمعیت قابل توجه آن، یک حوزۀ رأی‌دهی (دو محل رأی دان) از سوی کمیسیون مستقل انتخابات به باغتو اختصاص یافته است. مجموع آراء این حوزه ۱۲۰۰ نفر واجد شرایط رأی‌دهی است. (کمیسیون مستقل انتخابات، ۱۳۹۷) با این حساب می‌توان جمعیت باغتو را حدود سه هزار نفر تخمین زد.
ساکنان باغتو پیش از جنگ‌های خونین سپاه امیر عبدالرحمان خان با مردم هزاره در سال‌ ۱۳۰۹ق/ ۱۸۹۲م، از مردم هزارۀ شیرداغ بوده ‌است. در جریان تصرف ارزگان، دای‌چوپان و مناطق اطراف به دست سپاه امیر، این منطقه هم به دست افغان‌ها افتاد و صاحبان اصلی منطقه از آن‌جا رانده شده‌ است. به روایت موسفیدان، قبر «شیرداغ» (پدر مردم منطقۀ شیرداغ از توابع ولسوالی مالستان) در باغتو است (اعتمادی: ۱۳۷۴: ۷۴)
کاظم یزدانی، مورخ و پژوهشگر هزاره، شیرداغ را زیرمجموعۀ طوایف جاغوری به نام شیرداغ و ساکن در پشتۀ قندهار آورده که دارای پنج اولاد به نام‌های شیرداغ، جمال، چکتمور، اُوقی و جامی است (یزدانی، ۱۳۹۰: ۳۹۷)
باغتو و دیگر قریه‌های ولسوالی شاه‌ولی‌کوت، سرزمین حاصل‌خیز است و محصولات زراعتی آن، انار و بادام است که به خارج از کشور صادر می‌شود (پژواک، ۱۳۹۷)

منابع
اعتمادی، عوض‌علی. (۱۳۷۴). شیرداغ قطعه‌ای از هزاره‌جات. اول. مشهد: بی‌نا؛ پژواک، خبرگزاری. (۱۳۹۷). واحدهای اداری قندهار. تاریخ مراجعه ۴ ثور ۱۳۹۷ (http://elections.pajhwok.com/dr/content)؛ کمیسیون مستقل‌ انتخابات. (۱۳۹۷). لیست ارزیابی‌های رسمی مراکز رأی‌دهی. تاریخ مراجعه ۴ ثور ۱۳۹۷ (http://www.iec.org.af/fa/pc-assessments-list-fa)؛ یزدانی، حسین‌علی (حاجی کاظم). (۱۳۹۰). پژوهشی در تاریخ هزاره‌ها. چاپ چهارم. تهران: عرفان.

ارغنداب
ولسوالی و نام شهری در ولایت قندهار

کلمۀ ارغنداب، از دو کلمۀ «ارغند» به معنای قهرآمیز و «آب» تشکیل شده است و به مفهوم آب تند و قهرآمیز یا آب‌های مواج و سریع است و یادآور رودی به همین نام است که از این منطقه عبور می‌کند. ارغنداب بین خطوط ۳۱ درجه و ۳۸ دقيقه عرض البلد شمالي و ۶۵ درجه و ۳۹ دقيقه طول البلد شرقي واقع شده است و از شمال به ولسوالی خاکریز، از شرق به ولسوالی شاه‌ولی‌ کوت، از جنوب به ولسوالی قندهار و از غرب به ولسوالی پنجوایی محدود می‌شود. مساحت آن حدود ۵۸۶ کیلومتر مربع است و ۱۰۱۴ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
این ولسوالی، بخشی از محدودۀ بزرگ‌تر یعنی حوضۀ رود ارغنداب قرار دارد که از ولایت قندهار می‌گذرد. حوضۀ ارغنداب ابتدا مسکن هزاره‌ها بود ولی به تدریج در دورۀ پادشاهان مختلف، زمین‌های زیادی از این محدوده، به کوچی‌ها و یا افغانان مهاجر از هندوستان داده شد به این بهانه که آنان از ملک کفر به ملک اسلام مهاجرت کرده‌اند (غرجستانی، بی‌تا: ۱۴۲)؛ از آنجا که نادرشاه افشار هوای فتح هند را در سرداشت، بعد از فتح قندهار در حدود سال ۱۷۳۹ م ۱۴۳۸ ق، از افغانان به ویژه ابدالیان خواست تا یک تعداد معین سرباز به او بدهند و در مقابل به آنان امتیازاتی خواهد داد که از جمله آن واگذاری زمین بود، دراین میان ارغنداب نیز به الکوزایی‌ها داده شد (فرهنگ، ۱۳۸۵: ۱۳۰). در زمان میرویس خان هوتکی و احمدخان ابدالی، هزاره‌ها، بسیاری از زمین‌های زراعتی و مراتع‌شان را در قندهار و هلمند و وادی ارغنداب از دست دادند(دلجو، ۱۳۸۰: ۲۴۳؛ غرجستانی، بی‌تا: ۱۴۲). حوضۀ ارغنداب، محل سکونت قوم قلندر، از پایه‌های عمدۀ هزاره (غرجستانی، بی‌تا: ۱۴۶) و نیز قبیله جاغوری بوده است (پولادی، ۱۳۸۷: ۸۴).
ارغنداب، در حدود سال ۱۳۳۵ ش / ۱۹۵۶ م، حکومت درجه ۳ مربوط به ولایت قندهار بود. ولسوالی دیگری نیز به همین نام در ولایت زابل وجود دارد که گویا پس از جدایی زابل از پیکر قندهار در زمان ظاهرشاه (سیستانی، ۲۰۰۸، database-aryana-encyclopedia.blogspot.com)، شکل گرفته است.
آب و هوای این شهر معتدل است و در سمت جنوب و مشرق آن، دو کوه به نام‌های باباولی و مرنجان واقع شده است. برخی از میوه‌جات تازه و خشک آن ازجمله انجیر، آب جوش، کشمش سرخ و سبز، منقه و شکرپاره به خارج صادر می‌شود. گلیم‌بافی نیز در میان مردم رایج است. در این منطقه یک فابریکه برق نیز وجود دارد (قاموس جغرافیا، ج ۱: ۵۰).

منابع: انجمن آریانا دائره المعارف (۱۳۳۵). قاموس جغرافیایی افغانستان. جلد اوّل؛ پولادي، حسن (۱۳۸۷). هزاره¬ها. ترجمه علي عالمي كرماني. تهران: عرفان؛
جاغوری، حیدرعلی (۱۳۷۱). هزاره‌ها و هزاره‌جات در آئینه تاریخ. بی‌جا. بی‌نا؛ دلجو، عباس (۱۳۹۲). تاریخ باستانی هزاره‌ها. کابل: امیری؛ سيستاني، محمد اعظم. (۲۰۰۸). دانشنامه ي آريانا (مركز مطالعه و پژوهش هاي دانشنامه ي آريانا) ،« نگاهي تاريخي به كندهار». ( بازیابی ۸ اكتبر۲۰۰۸) http://database-aryana-encyclopaedia.blogspot.com ؛ غرجستانی، محمدعیسی (بی‌تا). تاریخ نوین هزاره‌جات. کویته: شورای فرهنگی اسلامی افغانستان؛ فرهنگ، میرمحمدصدیق (۱۳۸۵). افغانستان در پنج قرن اخیر، ج ۱ و ۲٫ تهران: عرفان.

فرم تکمیل مدخل

اطلاعات تکمیلی خود را در زمینه مدخل‌های فوق از طریق فرم زیر به اشتراک بگذارید.

با ذکر منبع

اگر درباره این مدخل منبعی می‌شناسید معرفی کنید، منابع می‌تواند شامل منابع مکتوب (کتاب، مقاله، نشریه و سایت) و اشخاص بومی به عنوان مصاحبه شونده را شامل شود.

پشتیبانی از فرمت‌های jpg, jpeg, pdf, word, excel

تصویر کپچا

این به ما کمک می کند تا از هرزنامه ها جلوگیری کنیم، از شما متشکرم